هشدار درباره پیامدهای مخرب و پایدار لانگ‌کووید

دکتر محمدحسین نیکنام، رئیس مرکز تحقیقات ایمونولوژی مولکولی دانشگاه، با اشاره به نقش کلیدی سیستم ایمنی در پاتوفیزیولوژی لانگ‌کووید، نسبت به عوارض مزمن این بیماری هشدار داد و تأکید کرد: کووید-۱۹ می‌تواند آسیب‌های جدی و پایداری به کلیه‌ها و دستگاه ادراری-تناسلی وارد کند. وی افزود: اگرچه ویروس در ابتدا تنفسی شناخته می‌شد، اما اکنون مشخص شده بافت‌های دارای گیرنده ACE2 مانند کلیه و مثانه، از اهداف اصلی آسیب‌های دیررس هستند که خطر نارسایی مزمن کلیه و علائمی مانند تکرر ادرار را افزایش می‌دهد.

دکتر نیکنام به عوامل تخریب تدریجی کلیه اشاره کرد و گفت: بر اساس پژوهش‌های سال ۲۰۲۵، اختلال در عملکرد میتوکندری ناشی از التهاب مزمن، بافت سالم کلیه را به بافت فیبروتیک تبدیل می‌کند. وی همچنین از مشاهده بالینی «التهاب مثانه مرتبط با کووید» خبر داد که در آن بیماران بدون عفونت باکتریایی، علائم کامل عفونت ادراری را تجربه می‌کنند.

افزایش اختلالات ادراری-تناسلی و تأثیر بر سرطان‌ها

دکتر محمدرضا نوروزی، رئیس مرکز تحقیقات سرطان‌های دستگاه ادراری و تناسلی، از افزایش قابل‌توجه اختلالات این حوزه پس از همه‌گیری کرونا خبر داد و مثال زد: ناتوانی جنسی ناشی از آسیب عروقی در سنین پایین‌تر بیشتر دیده می‌شود و موارد سیستیت و پروستاتیت نیز روند افزایشی داشته‌است.

دکتر لاله شریفی، عضو هیئت علمی دانشگاه، نیز به تظاهرات سندرم پساکووید پرداخت و افزود: مطالعات نشان از افزایش اختلالات ادراری، ناباروری و حتی بروز سرطان‌های دستگاه ادراری-تناسلی در دوره پساکووید دارد. وی خاطرنشان کرد: کووید-۱۹ فرآیند تشخیص و درمان سرطان‌ها را تحت‌تأثیر قرار داد و باعث تأخیر در تشخیص بسیاری از موارد شد.

ضرورت پایش مستمر و عوامل خطر

دکتر بهزاد عین‌اللهی، استاد نفرولوژی دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله(عج)، پایش منظم عملکرد کلیه در بهبودیافتگان کووید، به‌ویژه بیمارانی با درگیری شدید حاد، را ضروری خواند. وی عوامل خطر نارسایی کلیه در بیماران کرونایی را سن بالا، چاقی، پرفشاری خون، بستری در ICU و ونتیلاسیون برشمرد و تأکید کرد که واکسیناسیون خطر این مشکلات را کاهش می‌دهد.

دکتر عین‌اللهی هشدار داد: آسیب حاد کلیه (AKI) می‌تواند به بیماری مزمن کلیه (CKD) منجر شود و لانگ‌کووید نیز با کاهش نرخ فیلتراسیون گلومرولی (GFR) و افزایش خطر CKD و بیماری کلیوی مرحله نهایی (ESRD) مرتبط است. وی با اشاره به بی‌علامت بودن بیماری مزمن کلیه، آزمایش ادرار و اندازه‌گیری کراتینین را برای تشخیص به‌موقع حیاتی دانست.

نقش هوش مصنوعی در مدیریت چالش‌ها

در پایان، دکتر آرش روشن‌پور، عضو شورای مرکزی رشد فناوری اطلاعات سلامت و هوش مصنوعی، بر نقش این فناوری در کاهش عدم قطعیت تصمیم‌گیری‌های پزشکی تأکید کرد. وی کیفیت و یکپارچگی داده‌ها را چالش اصلی حوزه لانگ‌کووید خواند و لزوم ایجاد سیستم‌های ثبت و پایش منسجم داده‌ها را برای پیشرفت در این عرصه ضروری دانست.

این نشست بر عوارض گسترده و جدی لانگ‌کووید بر سیستم کلیوی و ادراری-تناسلی، ضرورت پایش طولانی‌مدت بهبودیافتگان و لزوم سرمایه‌گذاری بر پژوهش و سیستم‌های یکپارچه ثبت داده برای مدیریت این چالش بهداشتی نوظهور تأکید کرد.